Lý thuyết sử 12: bài 2

     
*

*

Bài 2. Liên xô và các nướcĐôngÂu (1945-1991) Liên Bang Nga (1991-2000)

*

I. LIÊN XÔ VÀ ĐÔNG ÂU TỪ 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70

1. Liên Xô từ 1945 đến giữa những năm 70

a. Công cuộc khôi phục ghê tế (1945 - 1950)

* Bối cảnh

- Bị tổn thất nặng vày Chiến tranh thế giới thứ hai, 20 triệu người chết, 1710 thành phố cùng hơn 70.000 thôn mạc bị thiêu hủy, 32.000 xí nghiệp bị tàn phá..

Bạn đang xem: Lý thuyết sử 12: bài 2

- các nước tư bản bao vây kinh tế, cô lập chính trị.

- Phải tự lực tự cường dứt thắng lợi các kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế, củng cố quốc phòng, góp đỡ trào lưu cách mạng thế giới.

* Thành tựu

- dứt kế hoạch 5 năm khôi phục tởm tế vào 4 năm 3 tháng.

- Năm 1950, sản lượng công nghiệp tăng 73%, nông nghiệp đạt mức trước chiến tranh.

- Năm 1949 chế tạo thành công xuất sắc bom nguyên tử, phá vỡ thế độc quyền nguyên tử của Mỹ.

b. Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội (từ 1950 đến nửa đầu những năm 70)

Liên Xô tiến hành các kế hoạch dài hạn với đạt nhiều thành tựu to lớn

* khiếp tế

- Công nghiệp: Giữa những năm 1970, là cường quốc công nghiệp thứ hai thế giới, đi đầu vào công nghiệp vũ trụ, công nghiệp điện hạt nhân…)

- Nông nghiệp: sản lượng tăng trung bình mặt hàng năm 16%.

* Khoa học kỹ thuật

- Năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất.

- Năm 1961, phóng tàu vũ trụ đưa bên du hành Gagarin bay vòng quanh Trái đất, mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ của chủng loại ngoài.

* thôn hội: gồm nhiều biến đổi

- chủ yếu trị tương đối ổn định.

- Tỷ lệ người công nhân chiếm 55 % số người lao động.

- Trình độ học vấn của người dân được nâng cao (3/4 số dân bao gồm trình độ trung học và đại học).

* Đối ngoại

- Bảo vệ độc lập thế giới.

- Ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc.

- góp đỡ các nước buôn bản hội chủ nghĩa.

* Ý nghĩa

- Chứng tỏ tính ưu việt của CNXH ở mọi lĩnh vực xây dựng ghê tế, nâng cao đời sống, củng cố quốc phòng.

- làm cho đảo lộn toàn bộ chiến lược của đế quốc Mỹ cùng đồng minh Mỹ

*
*

2. Những nước Đông Âu từ 1945 - 1975

a. Sự ra đời của công ty nước dân chủ dân chúng Đông Âu 1945-1949

- 1944 - 1945 dân chúng Đông Âu phối hợp Hồng Quân Liên Xô truy nã kích quân Đức, đã giành chủ yếu quyền cùng thành lập những Nhà nước dân chủ nhân dân: cha Lan, Rumani, Hungari, Bulgari, Tiệp Khắc, phái mạnh Tư, Anbani, riêng biệt CHDC Đức ra đời tháng 10/1949.

- Tại Đức: Đức tạm phân thành 4 quần thể vực chiếm đóng của Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp. Nhưng với âm mưu phục hồi chủ nghĩa quân phiệt, phân chia cắt lâu dài nước Đức, những nước Anh, Pháp, Mỹ lập Cộng Hòa Liên bang Đức (9-1949). Thể theo nguyện vọng của nhân dân, được sự góp đỡ của Liên Xô, CHDC Đức thành lập (10-1949)

* đơn vị nước dân chủ quần chúng. # ở Đông Âu là bao gồm quyền liên hiệp nhiều giai cấp, đảng phái:

- Từ 1945 – 1949 tiến hành cải cách ruộng đất.

- Quốc hữu hóa những xí nghiệp lớn của tư bản vào và ko kể nước.

- phát hành các quyền tự bởi dân chủ, cải thiện đời sống của nhân dân.

- Củng cố phương châm lãnh đạo của Đảng Cộng sản

- các thế lực phản động vào và ngoài nước tìm mọi bí quyết chống phá sự nghiệp bí quyết mạng của những nước Đông Âu nhưng đều thất bại.

* các nước CHND Đông Âu ra đời là cụ đổi lớn đối với cục diện châu Âu.

*

b. Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở những nước Đông Âu

* trả cảnh

- 1950-1975 Đông Âu thực hiện nhiều kế hoạch 5 năm nhằm xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa thôn hội trong tình hình khó khăn cùng phức tạp.

- Xuất vạc từ trình độ phát triển thấp, bị bao vây kinh tế, các thế lực phản động chống phá.

* Thành tựu: nhờ sự giúp đỡ của Liên Xô và sự nỗ lực của nhân dân Đông Âu.

- Xây dựng nền công nghiệp dân tộc, điện khí hóa.

- Nông nghiệp phân phát triển nhanh chóng.

- Trình độ khoa học-kỹ thuật được nâng cao

- Trở thành các quốc gia công - nông nghiệp.

* Ý nghĩa: làm gắng đổi cục diện Châu Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai, chủ nghĩa buôn bản hội trở thành hệ thống.

3. Quan hệ hợp tác giữa các nước XHCN ở châu Âu

a. Quan hệ kinh tế, khoa học - kỹ thuật

Hội đồng tương trợ gớm tế (SEV thành lập ngày 08.01.1949):

- những nước Đông Au đã hòan thành CMDCND và bước vào thời kỳ xây dựng CNXH.

* Mục đích

- Tăng cường sự hợp tác giữa những nước xóm hội chủ nghĩa.

- Thúc đẩy sự tiến bộ về gớm tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật …

- Thu hẹp dần về trình độ phạt triển khiếp tế.

- Thành tựu: đã thúc đẩy những nước XHCN phát triển khiếp tế cùng kỹ thuật, tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật để đẩy mạnh việc việc xây dựng CNXH, cải thiện đời sống nhân dân.

Xem thêm: Italki - Weekend Or Weekends

* Tác động

- Tốc độ tăng trưởng vào sản xuất công nghiệp 10%/ năm.

- GDP tăng 5,7 lần.

- Liên Xô giữ vai trò quan liêu trọng tromg hoạt động của khối này, viện trợ không hoàn lại cho các nước thành viên trăng tròn tỷ Rúp.

* Thiếu sót, hạn chế

- ko hòa nhập vào nền kinh tế thế giới.

- Chưa áp dụng tiến bộ của khoa học với công nghệ.

- vị cơ chế quan tiền liêu cùng bao cấp.

* Ý nghĩa

- các nước buôn bản hội chủ nghĩa có điều kiện góp đỡ lẫn nhau để đẩy mạnh công cuộc xây dựng chủ nghĩa làng hội.

- nâng cao đời sống nhân dân

b. Quan hệ thiết yếu trị - quân sự

Tổ chức Hiệp ước Vacxava thành lập ngày 14.05.1955.

- Mục tiêu

+ Là liên hợp phòng thủ về quân sự, thiết yếu trị của các nước làng hội chủ nghĩa Châu Âu.

+ Giữ gìn chủ quyền và an toàn ở Châu Âu với thế giới

+ Tạo thế cân bằng về quân sự giữa những nước XHCN cùng đế quốc vào đầu những năm 1970.

II. LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN NĂM 1991

1. Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô. (Liên Xô từ nửa sau những năm 1970 đến 1991)

a. Hoàn cảnh lịch sử

- Năm 1973, cuộc khủng hoảng dầu mỏ đã tác động mạnh mẽ đến tình hình kinh tế, chủ yếu trị thế giới.

- vị chậm sửa đổi để say đắm ứng với tình trạng mới, cuối những năm 70 đến đầu những năm 80, tởm tế Liên Xô rơi vào hoàn cảnh tình trạng trì trệ, suy thoái.

b. Công cuộc cải tổ với hậu quả

- tháng 3/1985, M Gooc -ba - chop (M.Gorbachev) tiến hành cải tổ đất nước theo đường lối “cải phương pháp kinh tế triệt để”, tiếp theo là cải giải pháp hệ thống thiết yếu trị và đổi mới tư tưởng.

- Sau 6 năm, bởi sai lầm trong quy trình cải tổ, đất nước Xô Viết khủng hoảng toàn diện:

+ tởm tế chuyển sang tởm tế thị trường vội vã, thiếu sự điều tiết của bên nước nên gây ra hỗn loạn, thu nhập giảm sút nghiêm trọng.

+ thiết yếu trị với xã hội: mất ổn định (xung đột sắc tộc, ly khai liên bang...), thực hiện đa nguyên chính trị làm cho suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng cùng nhà nước.

- mon 08/1991, sau cuộc đảo chủ yếu lật đổ Gorbachev thất bại, Đảng Cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động.Chính phủ Liên bang bị cơ liệt.

2. Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở những nước Đông Âu (nửa sau những năm 1970 đến 1991)

* kinh tế

- Cuộc khủng hoảng dầu mỏ 1973 nền kinh tế Đông Âu rơi vào tình trạng trì trệ.

- Những không nên lầm với bế tắc trong công cuộc cải tổ ở Liên Xô với hoạt động phá hoại của những thế lực phản động tạo cho cuộc khủng hoảng của các nước Đông Âu càng ngày gay gắt.

* thiết yếu trị

- Sự sụp đổ của Liên Xô và những hoạt động phá hoại của những thế lực phản động tạo nên cuộc khủng hoảng thêm gay gắt.

- những nước Đông Âu lần lượt từ bỏ quyền lãnh đạo của Đảng, chấp nhận đa nguyên, đa đảng với tiến hành tổng tuyển cử, chấm dứt chế độ xóm hội chủ nghĩa, lập những nước cộng hòa.

3. Tại sao tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô với Đông Âu

- Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, quan tiền liêu bao cấp tạo cho sản xuất trì trệ, đời sống nhân dân không được cải thiện.

- Thiếu dân chủ, thiếu công bằng, … làm nhân dân bất mãn.

- ko bắt kịp bước vạc triển của khoa học - kỹ thuật tiên tiến, dẫn đến tình trạng trì trệ, khủng hoảng kinh tế - buôn bản hội.

- Phạm phải nhiều không đúng lầm trong cải tổ làm khủng hoảng thêm trầm trọng.

- Sự chống phá của những thế lực thù địch ở vào và kế bên nước.

Đây chỉ là sự sụp đổ của một mô hình xã hội chủ nghĩa chưa khoa học, chưa nhân văn với là một bước lùi tạm thời của chủ nghĩa buôn bản hội.

III. LIÊN BANG NGA TỪ NĂM 1991 ĐẾN NĂM 2000

Liên bang Nga là quốc gia kế thừa địa vị pháp lý của Liên Xô trong quan hệ quốc tế.

* Về kinh tế

- Từ 1990 - 1995, GDP là số âm.

- Giai đoạn 1996 – 2000 tởm tế phục hồi (năm 1997 tốc độ tăng trưởng là 0,5 %, năm 2000 là 9%).

* Về chính trị

- mon 12.1993, Hiến pháp Liên bang Nga được ban hành, quy định thể chế Tổng thống Liên bang.

- tình trạng chính trị không ổn định bởi sự tranh chấp giữa những đảng phái và xung đột sắc tộc, nổi bật là trào lưu ly khai ở Tréc-ni-a.

Xem thêm: Mẹo Phân Biệt Dấu Lớn Dấu Bé Trong Toán Học, Lý Thuyết Về Lớn Hơn, Dấu > ( Môn Toán Lớp 1)

* Về đối ngoại: một mặt ngả về phương Tây, mặt không giống khôi phục và phát triển các mối quan hệ với châu Á.

* Từ năm 2000 kinh tế dần hồi phục với phát triển, thiết yếu trị và xã hội ổn định, vị thế quốc tế được nâng cao. Mặc dù vậy, nước Nga vẫn phải đương đầu với nhiều thách thức như nạn khủng bố, li khai, việc khôi phục và giữ vững vị thế cường quốc Á - Âu …

*

Xem tiếp: Lý thuyết Sử 12: bài bác 3. Những nướcĐông BắcÁ