Nghệ Thuật Gốm Thời Lý

     

Lịch sử Việt Nam, tập 1, trang 38 tất cả ghi: “Trong tiến độ Phùng Nguyên, kỹ thuật tạo ra chế đồ gia dụng đá đã chiếm hữu đến chuyên môn cực thịnh. Các chiếc rìu, vồ đục… bài bản to nhỏ khác nhau, được chế tạo bằng phương pháp mài, cưa khoan, khôn cùng hoàn thiện. đầy đủ vòng tay, hoa tai, hạt chuỗi… bằng đá điêu khắc được chau chuốt, tiện, gọt tinh vi. Những loại hình đồ gốm (nồi, bát, cốc, vò…) có hình dáng đẹp, chắc, khoẻ, hầu hết đã được sản xuất từ bàn tay. Mặt kế bên đồ gốm che đầy kiểu thiết kế trang trí với phần đông đường vạch dung nhan sảo, hầu hết nét cong uyển chuyển, mượt mại, được phối trí, đối xứng cùng hài hòa. Đó là một thể hiện về óc thẩm mỹ tương đối cao của người việt nam lúc bấy giờ….”

Vậy là kỹ nghệ gốm tiến độ Phùng Nguyên (cách ta ngay gần 4.000 năm) ở việt nam đã trở nên tân tiến mạnh. Con tín đồ buổi này đã biết nghĩ ra mâm xoay và sản xuất ra đồ vật men để tủ ngoài, tạo thêm vẻ dẹp kỳ diệu của vật gốm.

Bạn đang xem: Nghệ thuật gốm thời lý

Đây là một thời kỳ của nước Văn Lang. Tính đến thời Âu Lạc, kỹ nghệ gốm đã cách tân và phát triển mạnh lắm. Nghề nung gạch, làm cho ngói… đã và đang có từ thời điểm ngày này.

Phải nói thời cực thịnh của gốm sứ là thời kỳ Lý – trằn (thế kỷ XI – XIV). Đó là hồ hết năm quốc gia phồn thịnh, kinh tế mạnh mẽ, quân sự chiến lược vững mạnh, văn hóa phát triển, quốc gia an bình, phần đa kỹ nghệ được khích lệ phát đạt.

Nghề gốm, xem ra cải cách và phát triển rải rác khắp khu đất nước. Ở thức giấc nào cũng có những vùng có tác dụng nghề gốm. Cứ ven các dòng sông, họ gặp các mảnh sành, miếng gốm còn vương vãi sót lại. Hoặc họ gặp phần lớn dãy lò gốm đang nạp năng lượng khói nghi ngút. Rất nhiều trung chổ chính giữa sứ gốm ở nước ta, xuất hiện từ thời Lý – trần mà mang đến nay vẫn còn đấy hưng thịnh nghề nghiệp, đó là bát Tràng (Hà Nội), Thổ Hà, Phù Lãng (Bắc Ninh), hương Canh (Vĩnh Phúc), Quế Quyển (Hà phái nam Ninh), Chum Thanh (Thanh Hóa)… mỗi vùng quê gốm lại duy trì kỹ nghệ riêng biệt. Và mỗi nơi, lại có mặt hàng gốm đặc thù riêng của mình, tạo thêm cái nhiều chủng loại và phong phú của công nghệ gốm Việt Nam. Nếu như nói trung vai trung phong gốm sống nước ta, phải nói về Bát Tràng – Thổ Hà – mùi hương Canh. Một đặc điểm riêng lẻ và rõ ràng nhất của nghề gốm là đều phát triển dọc sát những triền sông. Cùng vì nó nhân thể đường siêng chở, và đất nung dọc các triền sông là thứ nguyên liệu quý để tiếp tế gốm, sứ.

Theo tài liệu giới thiệu Lịch sử nghề gốm sinh hoạt Thổ Hà của Ty văn hóa truyền thống Hà Bắc, với tài liệu mày mò nghề gốm ở chén Tràng, tứ liệu đánh máy của Viện Mỹ thuật, năm 1964, đến biết: vào mức thời Lý – nai lưng có tín đồ đỗ Thái học sinh (đặc biệt chức Thái học viên thì mới gồm từ thời Trần) được cử đi sứ bên Tống (Trung Quốc) là: hứa hẹn Vĩnh Kiều, tín đồ làng Bồ chén bát (Thanh Hóa), Đào Trí Tiến, fan làng Thổ Hà (Hà Bắc), giữ Phong Tú, fan làng Kẻ Sặt (Hải Dương). Cả bố ông này, lúc đi sứ đang học được nghề sứ gốm. Khi về nước, bố ông định ngày lành tháng xuất sắc lập bầy ở mặt sông Hồng làm cho lễ truyền nghề cho dân làng. Technology có được phân như sau: Ông Kiều về bồ Bát, ông Tiến về Thổ Hà, ông Tú về Phù Lãng, và:

– buôn bản Bồ chén bát chuyên chế các hàng gốm dung nhan trắng.

– xã Thổ Hà chuyên chế các hàng gốm nhan sắc đỏ.

– xóm Phù Lãng chuyên chế những hàng gốm sắc đẹp vàng, thẫm.

Nửa năm tiếp theo nghiên cứu, chế tạo thành công, tía ông lấy những đồ gốm vì tay mình chế được, dâng Vua xem. Công ty Vua thấy sản đồ vật đẹp, tức thì khen thưởng những quan sứ thần tứ chữ “Trung ái tiệm Thế” và phong cho cha ông danh “Khởi nghệ tiên triết”. Tục truyền, dịp này, dân xã ở tía nơi phần đa tế lễ mờ mịt và linh đình. Sau dâng ba tuần rượu, dân chúng nhảy nhót hoan hô để biểu dương các ngài mang nghề về truyền mang lại dân. Sau khi ba ông mất, dân chúng ba nơi hầu hết tôn ba ông là “Tổ sư”, tức “Tổ nghề”.

Phường gốm Bồ chén bát sau bao gồm rời ra ngoài Bắc. Dọc theo con sông Hồng, tới một kho bãi sông có đất thó trắng, họ tạm dừng lập lò gốm sống đó, với tên gọi Bạch Phường thổ, trong tương lai đổi là chén Tràng phường. Với ngày nay, ta quen call là chén bát Tràng.


*

Đồ gốm thời Lý – Trần cách tân và phát triển mạnh, những ở số lượng và quý ở hóa học lượng. Phổ biến hai nhiều loại gốm chính, là: (1) Gốm trang trí kiến trúc, thường xuyên là đất nung để mộc, hoặc tủ một lớp men có mức giá trị độc đáo. Ví như gạch gồm in hoa văn để trang trí với khá nhiều dáng hình, kích cỡ khác nhau. Hoặc ngói bò có gắn đầu phượng, đầu rồng. Hoặc hình gốm tô điểm hình loại lá nhọn đầu để gắn bên trên nóc hoặc riềm nhà… (2) Còn như gốm gia dụng, thì đầy đủ thể loại. Nào bát đĩa, ấm, âu, chén, vại, chum, vò…

Đồ gốm thời kỳ này, ngoài ý nghĩa sử dụng trong nước, còn được xuất đi nhiều nước khác.

Xem thêm: Lợi Ích Của Việc Tự Học - Tự Học Và Những Cái Hay “Ăn Đứt” Học Nhóm

Lịch sử từng ghi lại, từ đầu nhà Lý đã có rất nhiều nước cho tới buôn bán, trao đổi sản phẩm & hàng hóa với vn như phái mạnh Dương, Xiêm La (Thái Lan)… Tới cầm kỷ XII, các thuyền buồm ngoại quốc cập bến vn càng đông. Năm 1149, Triều Lý mang lại lập cảng Vân Đồn, để thuyền bè những nước vào ra buôn bán. Cho tới nay, dọc phía hai bên bờ bến cảng Vân Đồn còn sót lại nhiều mảnh gốm của rất nhiều thời đại ở việt nam sản xuất. Vào đó, tất cả cả miếng gốm men ngọc của thời Lý. Vậy, đó chẳng là vết tích để khẳng định hàng gốm của ta tự xưa sẽ đạt trình độ chuyên môn cao kia sao?

Ở nước ta, có thời fan dân cứ sính đồ dùng ngoại. Ví dụ: mặt hàng gốm men ngọc thời Lý của bao gồm nước ta tạo ra sự thì call là “gốm Tống” hoặc “đồ Tống”.

Hiện tại, làm việc Bảo tàng lịch sử dân tộc Việt nam giới và bảo tàng Mỹ thuật vn còn lưu giữ giữ được rất nhiều đồ gốm, đồ dùng sứ những thời đại của nước ta. Đó là phần đa dấu tích để chứng minh kỹ nghệ phẩm ở vn sớm phân phát triển, cùng từ xưa, nghề gốm ở vn đã chiếm phần địa vị đặc biệt quan trọng trong nền tởm tế, văn hóa truyền thống của dân tộc. Qua đây, họ càng thêm yêu quý đôi tay khéo léo và cỗ óc giàu trí tuệ sáng tạo của những người thợ gốm Việt Nam. Để gọi sâu thêm về nghề gốm, cửa hàng chúng tôi muốn giới thiệu một đôi nét về những kiểu lò gốm và men gốm trường đoản cú xưa nghỉ ngơi nước ta.

Lò gốm xa xưa

Thực ra, nguyên lý của lò gốm xưa với nay không không giống nhau nhiều lắm. Nó vẫn dựa trên nguyên lý cơ bản, kết cấu gồm 3 phần: bầu lò, thân lò, khối hệ thống ống khói. Chỉ có điều, lò gốm thời xưa thì bé dại bé và đối kháng giản.

Do sự phân chia chức năng của mỗi một số loại lò, yêu cầu đã mang tên gọi riêng mang lại lò gốm: lò quan và lò dân. Sản phẩm lò quan nhà yếu ship hàng cung đình với giao bởi quốc tế. Còn sản phẩm lò dân là hồ hết vật dụng thường thì cho con người sinh hoạt mỗi ngày như: cốc, bát, ấm, lò, lọ, chum, vại… Theo lệ thường, sản phẩm ở lò quan khi nào cũng được đầu tư kỹ thuật cao hơn ở lò dân.

Theo tư liệu của Đỗ Văn Ninh (Viện Khảo cổ) về việc khai quật khu lò nung gốm sứ ở cây bút Tháp (Thuận Thành) cho thấy: khu lò nung gốm sứ này bao gồm 4 lò với cấu trúc kiểu lò tương tự giống nhau. Toàn bộ lò nhìn bên ngoài có hình quả dưa, thân phình rộng, nhị đầu cụt. Kích cỡ đo được ở 1 lò có bề ngoài bề cố gắng và to to hơn ba lò kia, cho thấy: chiều dài 3,35 mét, chiều rộng nhất gần 2 mét. Như thế, bài bản của lò nung thời đó bé dại gọn.

Điểm đáng chú ý là những lò gốm, đa số dùng nguyên nhiên liệu đốt bằng tre, gỗ; nguyên nhiên liệu than chưa dùng vào thời kỳ này. Qua đây, nó thể hiện tiêu chuẩn chỉnh kỹ thuật nung thời đó và ý thức từ bỏ lực tự cường nguồn nguyên liệu sẵn gồm ở địa phương khôn cùng cao.

Phần khác, thấy rằng, cấu tạo lò rất dễ dàng và sáng sủa tạo; thợ đắp lò xa xưa chỉ dùng đất sét nung mà đắp chứ chưa phải dùng cho tới gạch chịu đựng lửa để cuốn bầu lò cùng thân lò. Trong lúc đó, sinh sống Trung Quốc, lò sứ gốm thời Đường eo hẹp lắm (thường nhiều năm 3 mét, rộng lớn 2 mét), vậy mà đã đề nghị dùng tới gạch chịu đựng lửa để xây cửa ngõ đốt và xây ống khói.

Cũng theo tư liệu về khảo cổ học tập năm 1975 của trần Đình Luyện (Sở văn hóa Bắc Ninh) cho bọn họ biết thêm về khu vực lò nung gốm, gạch ốp ở Đông lặng thuộc phần khu đất Bắc Ninh, nằm kè sông Ngũ thị xã vào thời Lê Mạt. Cấu tạo của lò tất cả khác đẳng cấp lò ở bút Tháp. Đó là lò gốm hình tròn, có 2 lần bán kính 1,2 mét, tường lò đắp đất có lẫn mảnh sành xẹp nhỏ, dầy 1 mét, móng tường choãi, bên trên thu bé dại dần theo phong cách vòm cuốn. Bầu lò được tạo thành hình phễu, đắp tức thời với tường lò, cũng bằng đất với bề dầy giao động 0,2 mét.

Qua khảo cứu, lò gốm ở Đông Yên bao gồm phần tiến bộ hơn ở cây viết Tháp. Song cứ dọc tuyến đường tiến triển của những lò gốm qua những thời đại, ta thấy, cho tới đầu cố kỉnh kỷ XX này, những lò nung bắt đầu được cải tiến một bước lớn. Đó là chuyển hiệ tượng từ đun lò nhỏ cóc sang vẻ ngoài đun lò rộng nhiều bầu. Chuyển dần thể thức đun tre gỗ sang đun than và đun dầu. Đó là những bước tiến xa và xác định sức sống bất hủ của kỹ nghệ gốm thủ công.

Xem thêm: Đoạn Văn Cảm Nhận Nhân Vật Vũ Nương, Cảm Nhận Về Vẻ Đẹp Của Nhân Vật Vũ Nương

Ngày nay, với hình trạng lò gốm hiện tại đại, tín đồ ta đã xây dựng kiểu lò vòng liên hoàn. Đó là một vẻ ngoài của lò gạch ốp tiên tiến. Người ta chỉ việc nhóm lò một lần, với ngọn lửa lò cứ cháy truyền từ thai lò này sang bầu lò kia, ngọn lửa ấy cứ cháy mãi cho tới ngày lò hỏng. Những cải tiến văn minh đó, là khởi đầu từ chiếc lò gốm cổ thô sơ thuở xưa…

Men gốm thời Lý – Trần

Thời Lý – Trần: từ thay kỷ 10 khắc ghi bước ngoặt trong lịch sử hào hùng Việt Nam. Thời kỳ phục hồi độc lập dân tộc sau hơn mười cầm cố kỷ đô hộ của phong kiến Trung Hoa. Suốt bốn thế kỷ, từ công ty Lý sang bên Trần, vật dụng gốm giành được những chiến thắng rực rỡ. đồ sộ sản xuất, chủng các loại sản phẩm, hóa học liệu… hồ hết được mở rộng. Nhiều loại men được ứng dụng và bình ổn về công nghệ. Đặc biệt men trắng cũng xuất hiện ở thời kỳ này kế bên men tro với men đất. Cha yếu tố cơ phiên bản tạo phải vẻ rất đẹp của thiết bị gốm là hình dáng, kiểu thiết kế trang trí, men màu. Sự cải cách và phát triển của kỹ thuật và trình độ thẩm mỹ cao đã tạo nên sản phẩm gốm thời kỳ này còn có những loại lừng danh là gốm men trắng ngà đụng đắp nổi, gốm hoa nâu, gốm men ngọc, gốm hoa lam.