Tiểu Sử Phan Châu Trinh

     

*

 Cha là Phan Văn Bình, xuất thân tự một mái ấm gia đình giàu gồm và hào hiệp, gồm học, vào quân giữ lại chức cai quản cơ sinh hoạt sơn chống Quảng Nam, cá tính hiếu khách với hào phóng. Người mẹ là Lê Thị Chung, phụ nữ một gia đình danh giá chỉ ở xã Phú Lâm (Tiên Phước - Quảng Nam), tiết hạnh hiền thục, đảm đang. Phan Châu Trinh là nhỏ thứ tía trong gia đình, hai anh là Phan Văn Cừ, Phan Văn Uyển với em gái là Phan Thị Ngưu, ngòai ra còn tồn tại hai bạn em gái cùng thân phụ khác mẹ.

Bạn đang xem: Tiểu sử phan châu trinh

 Phan Châu Trinh sinh ra và mập lên vào bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp xâm lược. Năm Phan Châu Trinh ra đời, việt nam đã mất 6 tỉnh nam giới Kỳ cùng nạn ngoại xâm đang ra mắt ở Bắc Kỳ. Năm 1885, phong trào Cần vương bùng nổ, Phan Văn Bình thâm nhập Nghĩa Hội nghỉ ngơi Quảng Nam cùng được cử làm vận động sứ, phụ trách câu hỏi lập đồn điền, cung ứng và cung ứng lương thực mang lại nghĩa quân… Trong thời gian này, Phan Châu Trinh cùng rất hai anh cùng em gái lên sống với thân phụ ở căn cứ, tiếp thu kiến thức võ nghệ, săn bắn và tập vấn đề binh mã.

II. Học hành, cử nghiệp và làm quan (1887-1904)

Phan Châu Trinh nhanh chóng mồ côi thân phụ mẹ, năm lên 8 bà mẹ chết, 9 tuổi bắt đầu đến trường, 13 tuổi theo thân phụ lên căn cứ, năm 15 tuổi thân phụ gặp nạn, Phan Châu Trinh được tín đồ anh cả (Phan Văn Cừ) chuyên sóc, lo vấn đề học hành.

Phan Châu Trinh học trường tỉnh Quảng Nam vì Đốc học trằn Đình Phong phụ trách với giảng dạy. Cụ khét tiếng thông minh và hay chữ, học ít gọi nhiều, “đọc sách tất cả con đôi mắt riêng”, “làm văn tạo ra xuất phương pháp mới, không làm theo lối tìm kiếm câu bắt chữ, vẽ bóng pha màu”, kết bạn với Huỳnh Thúc Kháng, trằn Quý Cáp, Nguyễn Đình Hiến.

Năm 28 tuổi Phan Châu Trinh đỗ cử nhân (1900), 29 tuổi đỗ Phó bảng (1901), cùng khoa với Phó bảng Nguyễn Sinh Huy (thân sinh của Nguyễn Ái Quốc). Sau khoản thời gian thi đỗ, Phan Châu Trinh xin nghỉ ngơi thêm 1 năm để cư tang fan anh cả (Phan Văn Cừ) - bạn đã nuôi dạy Phan Châu Trinh sau khi cha mất. Năm 1902, Phan Châu Trinh được triều đình bên Nguyên chỉ định làm thừa Biện (một chức quan tiền nhỏ) bộ Lễ và cho năm 1904 nuốm xin tự quan.

Trong thời gian làm quan sinh hoạt Huế, Phan Châu Trinh ko thiết tha với các bước của mình, tính tình tự do thoải mái phóng khoáng, ít khi đến nhiệm sở. Phan Châu Trinh dành riêng nhiều thời hạn cho việc sáng tác văn thơ và kết giao với các sĩ phu yêu nước như Phan Bội Châu, Ngô Đức Kế… hiểu “tân thư”, tiếp thu tứ tưởng giải pháp mạng tứ sản phương Tây, tò mò cuộc duy tân ngơi nghỉ Nhật Bản.

III. Hoạt động ái quốc (1904-1925)

Sau khi từ quan, Phan Châu Trinh cùng với Huỳnh Thúc chống và è cổ Quý Cáp bước đầu cuộc chuyển vận duy tân ở Quảng phái nam với 3 mục tiêu: khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh.

Xem thêm: Giọt Nước Mắt Cuốn Kí Ức Anh Chìm Sâu, Chúng Ta Không Thuộc Về Nhau

Năm 1905, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc phòng và nai lưng Quý Cáp thực hiện cuộc “Nam du” vào Quảng Ngãi chạm chán Lê Khiết, cho Bình Định, chạm mặt lúc quan tỉnh sẽ mở kỳ khảo hạch, các cụ ông cụ bà Phan, Huỳnh, nai lưng làm bài bác thơ “Chí thành thông thánh” và bài xích phú “Lương ngọc danh sơn”, chỉ trích sĩ phu mãi mê khoa cử mà quên dòng nhục mất nước, làm rối loạn cả trường thi. Ở Nha Trang, Phan Châu Trinh cùng hai bạn đến xem đại chiến hạm của châu mỹ (Nga) cập bờ Cam ranh mãnh (tránh bão). Người lớn tuổi dừng lại tương đối lâu sống Phan Thiết, kết các bạn với Nguyễn Quý Anh, hồ Tá Bang… rồi trở về Quảng Nam.

Năm 1906, Phan Châu Trinh xuất hành ra Bắc - “Bắc du”, nhằm phát động duy tân, xẹp Hà Tĩnh gặp Ngô Đức Kế, mang lại Hà Nội chạm chán Lương Văn Can, Đào Nguyên Phổ, lên Yên thay tiếp xúc cùng với Hoàng Hoa Thám, xuống tp hải phòng tìm biện pháp sang mùi hương Cảng (Trung Quốc), mang đến Quảng Đông (Trung Quốc) chạm mặt Phan Bội Châu tận nhà Lưu Vĩnh Phúc. Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu thuộc Cường Để sang trọng Nhật bản để mày mò cuộc duy tân cải tân của Nhật hoàng… Sau mấy tháng ở Nhật, Phan Châu Trinh về nước liên tục cuộc di chuyển cứu nước theo phương thức công khai và bất bạo động. Nắm viết thư đến Toàn quyền Đông Dương với Khâm sứ Trung Kỳ nhắc tội vua quan liêu phong kiến và đòi Pháp chuyển đổi chế độ kẻ thống trị ở Việt Nam.

Năm 1908, phong trào đòi sút sưu thuế nổ ra nghỉ ngơi Quảng phái nam và mở rộng khắp Trung Kỳ. Cuộc chiến đấu này bị thực dân Pháp lũ áp dã man. è cổ Quý Cáp bị xử chém, Phan Châu Trinh với Huỳnh Thúc kháng bị thực dân Pháp bắt đày ra Côn Đảo. Nhờ việc can thiệp của Hội Nhân quyền Pháp, năm 1911, Phan Châu Trinh được trả tự do rồi sang Pháp hoạt động.

Tại Pháp, Phan Châu Trinh viết “Trung Kỳ dân vươn lên là thỉ mạt kí”, nói về cuộc dân đổi mới ở Trung Kỳ năm 1908; “Đông Dương chủ yếu trị luận”, phê phán cơ chế cai trị của Pháp nghỉ ngơi Đông Dương. Năm 1912, với Phan Văn Trường ra đời “Hội đồng bào thân ái”.

Tháng 9-1914, cuộc chiến tranh thế giới đầu tiên bùng nổ, thực dân Pháp nghi hoặc Phan Châu Trinh hòa hợp với Đức trải qua việc liên hệ với Cường Để - lúc này đang nghỉ ngơi Đức. Cụ bị bắt giam tại ngục tù Santê và cho tháng 7-1915 bắt đầu được trả từ bỏ do. Năm 1920, Phan Châu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn Ái Quốc, Nguyễn an toàn và Nguyễn nạm Truyền có mặt nhóm “Ngũ Long” (nhóm những người việt nam yêu nước trên Pháp).

Xem thêm: Giải Communication Trang 43 Unit 10 Tiếng Anh 7 Mới, Communication Unit 10 Lớp 7 Sources Of Energy

Năm 1922, Khải Định sang trọng thăm nước Pháp và dự lễ hội chợ Marseille, Phan Châu Trinh tổ chức diễn giả phản đối chính sách quân chủ, viết thư nói bảy tội trong phòng vua (thư thất điều), buộc Khải Định phải trở lại nước.

IV. Trong thời điểm cuối đời (1925-1926)

Sau những năm sinh sống và chuyển động tại Pháp, Phan Châu Trinh tự nhận thấy những hạn chế của mình và thấy được vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong sự nghiệp cứu giúp quốc. Phan Châu Trinh đã viết thư đến Nguyễn Ái Quốc và hẹn nhau thuộc về nước để giúp đỡ dân cứu giúp nước:

“Anh Nguyễn… cây già thì gió dễ lay, fan già thì trí lẫn, cảnh tôi như hoa sắp đến tàn… Còn anh như cây đương lộc, nghị lực gồm thừa...”, “…Tôi cầu chúc anh thành công xuất sắc và hi vọng thấy phương diện nhau ở quê hương xứ sở” (Những buổi giao lưu của Phan Châu Trinh trên Pháp 1911-1925 - Thu Trang - NXB Đông nam giới Á - 1983)

Năm 1925, Phan Châu Trinh về nước, nhân dân thành phố sài gòn nhất là học viên nồng nhiệt tiếp nhận cụ. Lúc Phan Bội Châu bị Hội đồng đề hình Pháp xử nút án “khổ sai tầm thường chân”, Phan Châu Trinh gởi điện đến Toàn quyền Đông Dương đề xuất ân xá mang đến Phan Bội Châu. Mon 11-1925, Phan Châu Trinh diễn thuyết tận nhà Hội thanh niên tp sài thành về “Đạo đức luân lý Đông - Tây”; “Quân trị chủ nghĩa với dân trị công ty nghĩa”…